ఆడ దోమలతో వచ్చే వ్యాధులకు మగ దోమలతో చెక్.. కొత్త టెక్నాలజీ ఎలా పనిచేస్తుంది?| male-mosquitoes-wolbachia-debug-project-disease-control 2026

male-mosquitoes-wolbachia-debug-project-disease-control

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మలేరియా, డెంగీ, చికున్‌గున్యా, జికా వంటి దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మందిని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో దోమల జనాభాను నియంత్రించేందుకు శాస్త్రవేత్తలు వినూత్న పద్ధతులను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. అలాంటి ప్రయత్నాల్లో భాగంగా గూగుల్‌కు అనుబంధంగా పనిచేసే పరిశోధనా బృందాలు “డీబగ్” (Debug) పేరుతో ప్రత్యేక ప్రాజెక్టును చేపట్టాయి.

మగ దోమలతో దోమల సంఖ్య తగ్గింపు

ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా ప్రయోగశాలల్లో పెంచిన మగ దోమల్లో “వోల్బాకియా” (Wolbachia) అనే సహజసిద్ధమైన బ్యాక్టీరియాను ప్రవేశపెడతారు. ఈ బ్యాక్టీరియా ప్రకృతిలో ఇప్పటికే అనేక రకాల కీటకాలలో కనిపిస్తుంది. మానవులకు లేదా ఇతర జంతువులకు ఇది హానికరం కాదని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

తర్వాత ఈ మగ దోమలను పెద్ద సంఖ్యలో బయటకు విడుదల చేస్తారు. మగ దోమలు మనుషులను కరవవు కాబట్టి వీటి వల్ల నేరుగా వ్యాధులు వ్యాపించే ప్రమాదం ఉండదు.

వోల్బాకియా ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?

వోల్బాకియా బ్యాక్టీరియా కలిగిన మగ దోమలు సాధారణ ఆడ దోమలతో జతకట్టినప్పుడు వాటి నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే గుడ్లు సాధారణంగా అభివృద్ధి చెందవు. ఫలితంగా లార్వా దశలోనే వాటి పెరుగుదల ఆగిపోతుంది లేదా అవి మరణిస్తాయి. దీంతో కొత్త దోమల తరం ఏర్పడకుండా అడ్డుకట్ట పడుతుంది.

ఈ ప్రక్రియను శాస్త్రీయంగా “ఇన్సెక్ట్ పాప్యులేషన్ సప్రెషన్” (Insect Population Suppression) అని పిలుస్తారు. దీని ప్రధాన లక్ష్యం దోమల సంఖ్యను క్రమంగా తగ్గించడం.

వ్యాధుల వ్యాప్తిపై ప్రభావం

సాధారణంగా మనుషులను కరిచి వ్యాధులను వ్యాపింపజేసేది ఆడ దోమలే. దోమల జనాభా తగ్గడం వల్ల డెంగీ, జికా, చికున్‌గున్యా వంటి వ్యాధుల వ్యాప్తి కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.

కొన్ని ప్రాంతాల్లో నిర్వహించిన ప్రయోగాల్లో దోమల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. దీంతో రసాయనిక పురుగుమందులపై ఆధారపడకుండా దోమల నియంత్రణకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా ఈ పద్ధతి గుర్తింపు పొందుతోంది.

పర్యావరణానికి సురక్షితమా?

ఈ విధానం పర్యావరణానికి తక్కువ హాని కలిగించే బయోలాజికల్ కంట్రోల్ పద్ధతిగా పరిగణించబడుతోంది. రసాయనాల వినియోగం తగ్గడంతో ఇతర జీవులపై ప్రభావం కూడా పరిమితంగా ఉండే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ప్రతి ప్రాంతంలో అమలు చేసే ముందు స్థానిక పర్యావరణ పరిస్థితులను అధ్యయనం చేయడం అవసరమని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.

భవిష్యత్తులో మరింత విస్తరణ

దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు ప్రపంచ ఆరోగ్య రంగానికి పెద్ద సవాలుగా మారుతున్న నేపథ్యంలో ఇలాంటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలపై మరింత పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. భవిష్యత్తులో ఈ పద్ధతులను మరిన్ని దేశాలు, నగరాల్లో అమలు చేసే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. దోమల జనాభాను సహజ పద్ధతుల్లో నియంత్రించడం ద్వారా ప్రజారోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడమే ఈ ప్రాజెక్టుల ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది.

Leave a Comment